دانشکده پزشکی - معرفی و تاریخچه

معرفی رشته ژنتیک پزشکی:

ژنتیک پزشکی یک شاخه تخصصی از علوم پزشکی است که بر مطالعه ژن‌ها، کروموزوم ها و عوامل ژنتیکی در سلامت و بیماری‌های انسانی تمرکز دارد. این رشته شامل تحقیق، تشخیص، پیشگیری و درمان بیماری‌های ژنتیکی و ارثی است و به درک بهتر از نحوه تأثیر ژن‌ها بر سلامت و بیماری‌های مختلف ژنتیکی متمرکز است.

زمینه‌های اصلی ژنتیک پزشکی

1. ژنتیک بالینی: شامل تشخیص و مدیریت بیماری‌های ژنتیکی و مشاوره ژنتیکی برای بیماران و خانواده‌های آن‌ها.

2. ژنتیک مولکولی: مطالعه ساختار و عملکرد ژن‌ها در سطح مولکولی و تکنیک‌های پیشرفته مثل توالی‌یابی ژنوم.

3. سیتوژنتیک: بررسی کروموزوم‌ها برای شناسایی تغییرات ساختاری و عددی که می‌توانند منجر به بیماری شوند.

4. ژنومیک: مطالعه تمام ژن‌ها در یک ارگانیسم و تعاملات آن‌ها با یکدیگر و محیط.

5. بیوانفورماتیک: استفاده از تکنولوژی‌های کامپیوتری و الگوریتم‌های ریاضی برای تحلیل داده‌های ژنتیکی در مقیاس بزرگ.

تاریخچه

نخستین تلاش‌ها برای تأسیس دانشگاه علوم پزشکی همدان در اسفند ماه ۱۳۵۱ و بر اساس توافق‌نامه‌ای مشترک بین دولت‌های ایران و فرانسه آغاز شد. این دانشگاه با نام «بوعلی سینا» و به عنوان بخشی از مجتمع آموزشی علوم تندرستی، فعالیت خود را در سال ۱۳۵۴ با رشته‌های پزشکی، پرستاری و بهداشت در مجموعه دانشگاه بوعلی سینا آغاز کرد. بدین ترتیب، هسته اولیه گروه پزشکی در این مجموعه شکل گرفت.

پس از تفکیک دانشکده‌های پزشکی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و تأسیس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سال ۱۳۶۵، دانشکده پزشکی همدان فعالیت خود را آغاز کرد.

در آن دوران گروه ژنتیک، که در ابتدا تنها یک عضو هیئت علمی داشت، در قالب گروهی با عنوان «گروه پاتولوژی، ژنتیک، بافت‌شناسی و جنین‌شناسی» قرار داشت. در آن زمان، دکترحمید پورجعفری که از پیشکسوتان رشته ژنتیک در این دانشگاه می باشند، تدریس درس ژنتیک پزشکی را برای دانشجویان پزشکی بر عهده گرفتند. پس از تأسیس دانشکده های دندان‌پزشکی، مامایی و پرستاری، تدریس درس ژنتیک انسانی در دانشکده های مذکور به فعالیت‌های آموزشی ایشان افزوده شد.

سپس با پیوستن چند عضو هیئت علمی پاتولوژیست، این گروه از شاخه‌های بافت‌شناسی و جنین‌شناسی جدا شد و با عنوان «گروه پاتولوژی و ژنتیک» فعالیت کرد. پس از گذشت چند سال، از گروه پاتولوژی جدا و با نام گروه «پزشکی مولکولی و ژنتیک» به فعالیت خود ادامه داد. سپس در پرتو پیشرفت های اخیر در علم ژنتیک و جایگاه جامع ژنتیک پزشکی در حوزه سلامت به طور خاص و ضرورت ارائه خدمات ژنتیک به طور تخصصی و تربیت نیروی متخصص ژنتیک توانمند، در شصت و هفتمین جلسه شورای دانشگاه مورخ 14/5/1403 با ایجاد گروه « ژنتیک پزشکی» به صورت مستقل در دانشکده پزشکی موافقت گردید و این گروه از تاریخ مذکور فعالیت خود را با عنوان گروه « ژنتیک پزشکی» در دانشکده پزشکی ادامه می دهد.

در طی این دوران خدمات مشاوره ژنتیک در کلینیک امید، بخش IVF بیمارستان فاطمیه و بخش ENT بیمارستان بعثت توسط اعضای گروه راه اندازی گردید.

همچنین آزمایشگاه ژنتیک بیمارستان شهید بهشتی نیز به همت اعضای گروه راه اندازی و در حال حاضر مشغول به ارائه خدمت به مردم استان می باشد.

گروه « ژنتیک پزشکی» متولی تدریس واحد ژنتیک و واحدهای مرتبط، به دانشجویان دکتری حرفه ای پزشکی، دندانپزشکی عمومی و دستیاری، علوم آزمایشگاهی، بهداشت عمومی، فیزیوتراپی، گفتار درمانی، پرستاری و مامائی، دکتری علوم اعصاب، دکتری پزشکی مولکولی و کارشناسی ارشد زیست فناوری، دکتری انگل شناسی، کارشناسی ارشد حشره شناسی، کارشناسی ارشد ایمونولوژی و فیزیولوژی می باشد.

اعضای هیات علمی گروه ژنتیک پزشکی از بدو فعالیت تاکنون:

 دکتر حمید پورجعفری - دکتری ژنتیک انسانی (بازنشسته 1390)

 سرکار خانم کتایون اعتمادی – کارشناسی ارشد ژنتیک انسانی (بازنشسته 1393)

 دکتر فاطمه بحرینی - دکتری ژنتیک پزشکی ( مدیر گروه)

 دکتر فهیمه پیریائی - دکتری ژنتیک پزشکی ( معاون آموزشی گروه )

دکتر ارسطو کاکی - دکتری ژنتیک پزشکی ( عضو هیات علمی گروه)

 دکتر نسرین ضیا مجیدی – دکتری بیوشیمی بالینی ( عضو وابسته )

 دکتر افشین فیاضی – نورولوژی اطفال ( عضو وابسته )